Restrukturyzacja w Japonii: Nieoczekiwane szanse dla zagranicznych przedsiębiorstw
2009
Pomimo zmian, które wpłynęły na kształt gospodarki Japonii w ostatnich latach, nadal można napotkać cechy charakterystyczne tylko dla biznesu w Japonii. Zagraniczni menadżerowie pracujący w tym kraju od dawna znają typowe japońskie praktyki dotyczące długoterminowych więzi z dostawcami, zatrudnienia na całe życie czy zasady starszeństwa. Ich doświadczenie przeniknęło do japońskich filii zagranicznych korporacji, adaptując je do działania w tamtejszym środowisku biznesowym.
Ale co się dzieje, kiedy należy uczynić poważniejsze zmiany – gdy zwiększona konkurencja, gwałtowny spadek przychodów lub bardziej wymagające poziomy zyskowności narzucone przez spółkę-matkę wymuszają trudne programy restrukturyzacyjne? Ludzie kierujący japońskimi filiami staną przed dylematem. Z jednej strony, będą pod presją restrukturyzacji, a to prawdopodobnie oznacza zwolnienia i konsolidacje portfela dostawców. Z drugiej strony uważają, że muszą wziąć pod uwagę japońskie zwyczaje biznesowe, według których "nie możesz nikogo zwolnić" a długoterminowe relacje z dostawcami są nienaruszalne. Dzisiejszy kryzys finansowy uderzył mocno również w Japonię, dlatego różnego rodzaju programy restrukturyzacyjne będą gorącymi tematami zarówno dla japońskich, jak i zagranicznych menadżerów.
Co więc jest możliwe, a co nie, w Japonii? W jaki sposób zagraniczna firma może zaprojektować efektywny program restrukturyzacyjny w japońskiej filii? Nasza analiza daje odpowiedzi na te pytania. Termin "restrukturyzacja" jest tutaj użyty w znaczeniu pokrywającym wszelkie daleko idące zmiany, nie tylko te dotyczące siły roboczej, ale również struktury organizacyjnej, portfela dostawców czy strategii biznesu.
Rezultat naszego badania jest zaskakujący. Odkryliśmy, że firmy zagraniczne cieszą się dalece większą swobodą niż lokalne, japońskie. Co więcej, japońskie zwyczaje nie muszą być przeszkodą w restrukturyzacji, ale mogą czasem pomóc. Najważniejsze to wiedzieć, jak wykorzystać możliwy zakres restrukturyzacji i działać delikatnie, ale nie wpaść w pułapkę nadmiernego ograniczania się.
Analiza została przeprowadzona w drugiej połowie 2008 roku, jako wspólny projekt Niemieckiej Izby Handlu i Przemysłu w Japonii (German Chamber of Commerce and Industry in Japan) oraz Roland Berger Strategy Consultants. Bazuje na badaniu online, podczas którego wysłano kwestionariusze do kadry zarządzającej 385 europejskich przedsiębiorstw w Japonii. Dostaliśmy 98 odpowiedzi, a niektóre z firm zgodziły się na przeprowadzenie dalszych, bardziej szczegółowych wywiadów.
Ponieważ wyniki analizy w dużej mierze bazują na informacjach poufnych, nie możemy podać do publicznej informacji konkretnych nazw firm lub osób, z którymi prowadziliśmy wywiady.
